Een gevonden foto: E.A.F. Straatmann

Leer 1842 - Parijs 1880

Afgelopen jaar kreeg ik per post een oude foto geschonken van ene E.A.F. Straatmann. De foto was aan de achterkant met potlood gedateerd 1870-1880. De afzendster Carla Teijsen had de foto gevonden op de zolder van haar vader. Ze had geen enkel idee wie de geportretteerde was en hoe die foto op zolder terecht kon zijn gekomen.

Voor mij een goede reden om op zoek te gaan. Meestal begin ik dan met een snelle zoektocht in de Collectie Familieadvertenties van het CBG. Die zoektocht leverde ook deze keer al meteen nieuwe aanwijzingen op. Ik vond daarin het huwelijk van onze E.A.F. in 1877 en zijn overlijden in 1880.

Hij bleek Edo A.F. Straatmann te heten en ca. 1843 geboren te zijn in Leer (Duitsland, Ost-Friesland). Hij was van 1870 tot 1880 als (hoofd-)administrateur werkzaam bij de Deli-Maatschappij (Deli, Sumatra) en huwde op 27 oktober 1877 te Singapore met Clara W.H. Peters uit Aurich (eveneens Duitsland, Ost-Friesland).  Toen hij op 2 juni 1880 plotseling te Parijs overleed, op doorreis vanuit Indië naar Nederland, liet hij weduwe en kind achter.

In de beeldbank van het KITLV vond ik nog een foto waarop Edo Straatmann figureert. De foto is genomen in 1870 en getiteld “Planters uit Deli”. Volgens de beeldbank staan op de foto de volgende heren: Zittend v.l.n.r. twee onbekenden, [...] Hirtzel, onbekende, A. Breker en [...] Naber. Staand v.l.n.r. [...] Straatman, J.T. Cremer, [...] Michalsky, onbekende en [...] Grob.

In het 'Ortsfamilienbuch' van Leer kon ik meer vinden over de afstamming van Edo Straatmann.

Hij werd op 15 september 1842 geboren te Leer en kreeg bij zijn doop op 15 oktober daaropvolgend de doopnamen Edo Anton Friedrich. Het ouderlijk gezin was als volgt samengesteld:

Beye Sieben Straatmann, Krämer/Kaufmann te Leer, geboren 1807 als zoon van Edo Straatmann en Janke Heyen, overleden 4 augustus 1866 te Leer, huwde Clara Maria Catharina Peters, geboren 1816 als dochter van Sievert Anton Peters en Johann(a) Janssen, overleden 22 augustus 1854 te Leer.

Uit dit huwelijk:

• Johanna Carolina, geboren 23 oktober 1840 te Leer
• Edo Anton Friedrich, geboren 15.september 1842 te Leer
• Emma Maria, geboren 24 juli 1844 te Leer, overleden 19 januari 1847 te Leer
• Antonette Siverdine, geboren 1 juni 1846 te Leer
• Emma Maria, geboren 14 februari 1848 te Leer
• Clara Maria Catharina, geboren 9 mei 1850 te Leer
• Louise Christine, geboren 14 april 1852 te Leer

Edo's zus Emma Maria Straatmann huwde naar het zich laat aanzien met Pieter Frederik Bicker Caarten, zoon van Arnold Jacob Bicker Caarten en Cornelia Arnolda van Burg. Pieter Frederik Bicker Caarten overleed op 26 november 1919 te Maastricht. Emma Maria en Pieter Frederik kregen  ten minste twee dochters, van wie er één werd geboren te Hamburg, en één zoon. (Bron: Genlias)

Door het feit dat Edo Straatmann bij de Deli-Maatschappij had gewerkt was ineens ook duidelijk hoe de foto op de zolder van de vader van Carla Teijsen terecht moest zijn gekomen. Haar vader Henri Teijsen (1928-1989) had nl. lange tijd ook voor de Deli-Maatschappij gewerkt, in Amsterdam. Dus op de een of andere manier moet die foto uit de inventaris van de Deli-Maatschappij in het bezit van Henri zijn gekomen.

Wanneer iemand nog meer informatie heeft over Edo Straatmann (1842-1880), bijv. over het verdere wedervaren van diens vrouw en kind, dan hou ik me van harte aanbevolen.

Ridders en onfortuin

1854-1855, Den Haag / Indië

Families kennen tradities. Daarbij kun je ook denken aan familieberoepen. In deze specifieke familie Straatman maken drie generaties mannen carrière in het leger. En dat doen ze niet verkeerd. Als bijvangst grossieren ze ook nog eens in Ridderorden.

Binnen twee generaties twee keer Ridder in de Orde van de Eikenkroon (zie afbeelding), één Officier in de Orde van de Eikenkroon, één Ridder in de Orde van de Gouden Leeuw van Nassau en als klap op de vuurpijl ook nog een Ridder der Militaire Willemsorde. Er zullen denk ik niet veel families zijn die zich daar aan kunnen spiegelen.

Alleen heeft het ze geen geluk gebracht. De drie zonen van de eerste Ridder (Heindrinus Fredrik) stierven jong in Indië. Slechts één zoon (Pieter Johannes) haalde bij het leger zijn pensioen. Als kolonel droeg hij dan ook maar liefst drie medailles. Een vijfde zoon werd predikant. (Zie volgend bericht.)
Frederik, de drager van de hoogste militaire eer, de Militaire Willemsorde, heeft zijn onderscheiding maar amper een jaartje kunnen dragen. En zijn ouders ontvingen in Den Haag het bericht dat hij de Willemsorde ontvangen had ongeveer gelijktijdig met het bericht dat een andere zoon (Dirk Straatman) in Indië gestorven was. (Zie afbeeldingen familieadvertenties.) Glorie en eer maken dus niet gelukkig. En er zijn zover bekend geen naamdragers over om trots terug te kunnen kijken.

 

 

I
Pieter Johannes Straatman, geboren ca. 1757, overleden Utrecht 11 apr. 1843, zoon van Frederik Straatman en Cornelia Kelfkens. Kapitein-luitenant der Marine. Gehuwd met Hendrina Elisabeth Peters, overleden Utrecht 31 mrt. 1838.
Uit dit huwelijk o.a.:

• Heindrinus Fredrik Straatman, volgt II.

II
Heindrinus Fredrik Straatman, gedoopt Utrecht 27 aug. 1788, overleden Den Haag 4 nov. 1861, zoon van Pieter Johannes Straatman en Heindrina Elisabeth Peterse. Referendaris bij het departement van Oorlog, later (1852)Secretaris weduwen- en weezenkas voor de officieren van de landmacht. Ridder in de Orde van de Eikenkroon 28 okt. 1852. Gehuwd Den Haag 22 aug. 1815 met Klasina Coopmans, geboren Sneek ca. 1787, overleden Groningen 8 jan. 1875, dochter van Anske Rinses Coopmans en Akke Heebles Zwanenburg.
Uit dit huwelijk o.a.:

• Ansko Straatman, geboren Den Haag 21 mrt. 1824, overleden Batavia 5 okt. 1846. Tweede Luitenant der Artillerie in het Indische Leger.
• Dirk Straatman, geboren Den Haag 7 nov. 1827, overleden Surabaja 1 sept. 1854. Eerste Luitenant de Artillerie (7 jul 1847 tweede Luitenant), onder-constructeur bij de Constructie-Magazijnen.
• Frederik Straatman, geboren De Haag 3 mei 1829, overleden Montrado (Borneo) 8 juni 1855. Eerste Luitenant de Artillerie (10 jul. 1850 tweede Luitenant, 27 sep. 1854 eerste Luitenant). Ridder der Militaire Willemsorde 4e Klasse 21 okt. 1854.
• Pieter Johannes Straatman, volgt III

III
Pieter Johannes Straatman, Volgt III geboren Den Haag 20 feb. 1834, overleden Den Haag 6 okt. 1894. Eerste Luitenant-Adjudant der Infanterie (1863), Kapitein 7e regiment infanterie (20 mei 1867), later regiment grenadiers en jagers (ná 1869), Majoor 4e regiment infanterie (30 sep. 1881), Luitenant-Kolonel (in 1888), Kolonel in ruste (1894). Ridder in de Orde van de Eikenkroon 16 okt. 1869, Officier in de Orde van de Eikenkroon 12 okt. 1880, Ridder in de Orde van de Gouden Leeuw van Nassau 4e Klasse 20 aug. 1882. Gehuwd Groningen 9 juli 1863 met Johanna Wilhelmina van Hoogenhuize, geboren Den Haag 9 mei 1835, overleden Den Haag 13 jul. 1888, dochter van Daniel Philippus van Hoogenhuize (secretaris) en Geertruida Maria Schouten.

Zie verder Parenteel Straatman Utrecht - Den Haag op www.straatmannen.nl

Bronnen:
-C.P. Mulder en P.A. Christiaans, Onderscheidingen van de Koning-Groothertog. De Orde van de Eikenkroon 1841-1891. (Kanselarij der Nederlandse Orden, Den Haag 1999)
-C.P. Mulder en P.A. Christiaans, Een select gezelschap en een vergeten onderscheiding: Ridders in de Orde van de Gouden Leeuw van Nassau, in: Jaarboek van het Centraal Bureau voor Genealogie, jaargang 44 (Den Haag 1990)
-Genlias (www.genlias.nl)
-Centraal Bureau voor Genealogie, Collectie familieadvertenties tot 1970 (www.cbg.nl – Digitale studiezaal)
-Regerings-Almanak van Nederlandsch-Indië 1815-1942 (DVD, uitgave CBG)